<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="yes"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
    <channel>
        <title>Sysadmin on My personal blog</title>
        <link>https://www.matteobianchi.eu/tags/sysadmin/</link>
        <description>Recent content in Sysadmin on My personal blog</description>
        <generator>Hugo -- gohugo.io</generator>
        <language>en</language>
        <lastBuildDate>Tue, 06 Jan 2026 09:00:00 +0100</lastBuildDate><atom:link href="https://www.matteobianchi.eu/tags/sysadmin/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml" /><item>
        <title>Linux Hardening in pratica: la serie</title>
        <link>https://www.matteobianchi.eu/p/linux-hardening-la-serie/</link>
        <pubDate>Tue, 06 Jan 2026 09:00:00 +0100</pubDate>
        
        <guid>https://www.matteobianchi.eu/p/linux-hardening-la-serie/</guid>
        <description>&lt;img src="https://www.matteobianchi.eu/p/linux-hardening-la-serie/cover.png" alt="Featured image of post Linux Hardening in pratica: la serie" /&gt;&lt;h2 id=&#34;perché-questa-serie&#34;&gt;Perché questa serie
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Un server Linux appena installato è comodo e insicuro: servizi in ascolto che non ti servono, un
account root raggiungibile via SSH con password, permessi larghi, nessun audit. &lt;strong&gt;Hardening&lt;/strong&gt; significa
ridurre metodicamente tutto questo — la superficie d&amp;rsquo;attacco, i privilegi, le strade per muoversi dentro
il sistema — fino a lasciare attivo solo ciò che serve, con il minimo dei permessi, sotto osservazione.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Questa serie è deliberatamente &lt;strong&gt;pratica&lt;/strong&gt;. Niente elenchi di &amp;ldquo;best practice&amp;rdquo; senza contesto: ogni
capitolo spiega &lt;em&gt;perché&lt;/em&gt; un controllo conta e poi mostra i &lt;strong&gt;comandi e le configurazioni reali&lt;/strong&gt; per
applicarlo e verificarlo. Gli esempi sono pensati per distribuzioni mainstream (Debian/Ubuntu e
RHEL/Fedora); dove divergono, lo segnalo.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&#34;come-leggerla&#34;&gt;Come leggerla
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;L&amp;rsquo;ordine costruisce dal basso: prima il modello (utenti, permessi), poi gli accessi (sudo, SSH, PAM),
poi i servizi e la rete, la manutenzione, i controlli avanzati (capabilities, SELinux/AppArmor), il
monitoraggio (auditd, journald, AIDE) e infine isolamento, kernel e automazione.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&#34;i-capitoli&#34;&gt;I capitoli
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Fondamenta&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;&lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/modello-sicurezza-linux/&#34; &gt;Il modello di sicurezza di Linux&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/utenti-gruppi-account/&#34; &gt;Utenti, gruppi e account&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/permessi-dei-file/&#34; &gt;I permessi dei file&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/permessi-speciali-suid-sgid/&#34; &gt;Permessi speciali: SUID, SGID, sticky&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Accessi&lt;/strong&gt;
5. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/sudo-ed-escalation/&#34; &gt;sudo e l&amp;rsquo;escalation controllata&lt;/a&gt;
6. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/hardening-ssh/&#34; &gt;Hardening di SSH&lt;/a&gt;
7. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/autenticazione-pam/&#34; &gt;Autenticazione e PAM&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Servizi e processi&lt;/strong&gt;
8. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/systemd-servizi-e-unit/&#34; &gt;systemd: servizi e unit&lt;/a&gt;
9. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/systemd-hardening-servizi/&#34; &gt;Sandboxing dei servizi con systemd&lt;/a&gt;
10. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/processi-e-risorse-cgroups/&#34; &gt;Processi, risorse e cgroups&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Rete&lt;/strong&gt;
11. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/firewall-nftables/&#34; &gt;Firewall con nftables&lt;/a&gt;
12. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/superficie-di-rete-servizi/&#34; &gt;Ridurre la superficie di rete&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Manutenzione e boot&lt;/strong&gt;
13. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/aggiornamenti-e-pacchetti/&#34; &gt;Aggiornamenti e gestione pacchetti&lt;/a&gt;
14. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/boot-e-secure-boot/&#34; &gt;Boot sicuro e GRUB&lt;/a&gt;
15. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/cifratura-dischi-luks/&#34; &gt;Cifratura dei dischi con LUKS&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Controlli avanzati&lt;/strong&gt;
16. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/capabilities-linux/&#34; &gt;Capabilities: oltre il root tutto-o-niente&lt;/a&gt;
17. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/selinux/&#34; &gt;SELinux&lt;/a&gt;
18. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/apparmor/&#34; &gt;AppArmor&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Monitoraggio&lt;/strong&gt;
19. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/auditd/&#34; &gt;Auditing con auditd&lt;/a&gt;
20. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/logging-journald/&#34; &gt;Logging e journald&lt;/a&gt;
21. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/integrita-file-aide/&#34; &gt;Integrità dei file con AIDE&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Isolamento, kernel, automazione&lt;/strong&gt;
22. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/namespaces-e-isolamento/&#34; &gt;Namespaces e isolamento&lt;/a&gt;
23. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/kernel-hardening-sysctl/&#34; &gt;Kernel hardening con sysctl&lt;/a&gt;
24. &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/cis-benchmark-e-automazione/&#34; &gt;CIS Benchmark e automazione&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;h2 id=&#34;il-filo-conduttore&#34;&gt;Il filo conduttore
&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;Tre principi attraversano ogni capitolo: &lt;strong&gt;privilegio minimo&lt;/strong&gt; (dare il meno possibile, a persone e
processi), &lt;strong&gt;superficie minima&lt;/strong&gt; (ciò che non esiste non si attacca), e &lt;strong&gt;visibilità&lt;/strong&gt; (un sistema che
non osservi è un sistema di cui non sai nulla). Si parte dal modello che rende tutto il resto
comprensibile: &lt;a class=&#34;link&#34; href=&#34;https://www.matteobianchi.eu/p/modello-sicurezza-linux/&#34; &gt;come Linux decide chi può fare cosa&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
</description>
        </item>
        
    </channel>
</rss>
